Print
14 07 2025 12:26
News Code : 107294490
View Count : 1522
مجلس یادبود استاد برجسته علوم قرآن، استاد سید محمد باقر حجتی، در روز دوشنبه، ۲۳ تیرماه، با حضور تعدادی از بستگان آن دانشمند مرحوم، اساتید ارجمند دانشکده و علاقمندان ایشان در دانشکده الهیات و معارف اسلامی برگزار شد.
در آغاز این مراسم، پس از تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید توسط قاری محترم، جناب آقای دکتر یزدانی، ریاست محترم دانشکده، دقایقی به سخنرانی پرداختند و پس از خیر مقدم به عموم حضار در این محفل، این ضایعه دردناک را به دوستداران مرحوم استاد حجتی تسلیت گفتند و از خداوند برای ایشان علو درجات را مسئلت کردند. دکتر یزدانی در ادامه بیان کردند مرحوم استاد حجتی، عمر خود را به تربیت و پرورش شاگردان باکفایت سپری کردند که امروز هریک از آنها خود اساتید برجسته در علوم قرآن هستند. دکتر حجتی آثار فاخر و ارزشمندی مثل تفسیر کاشف در هشت مجلد و تاریخ تفسیر قرآن کریم را تألیف کردند. همچنین ایشان تصحیحات بسیاری از نسخ خطی و ترجمههای برجستهای از خود بهجای گذاشتند. از زمره افتخارات ایشان، استاد نمونه کشوری و استاد ممتازی دانشگاه تهران و چهره ماندگار علوم قرآن و حدیث کشور است. همچنین استاد حجتی بنیانگذار رشته علوم قرآن و حدیث در دانشگاههای کشور محسوب میشوند. رییس محترم دانشکده در پایان ابراز کردند که افتخار میکنیم که نام استاد نامدار و برجستهای چون دکتر حجتی زینتبخش تاریخ پرافتخار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران است و بهعنوان حسن ختام، بر روح پرفتوح ایشان درود فرستادند.
پس از دکتر یزدانی، استاد آیتالله دکتر بیآزار شیرازی به سخنرانی پرداختند. ایشان در ابتدا از ارتباط خود با مرحوم حجتی و آشنایی و همکاری خود با استاد مرحوم سخن گفتند. علاوه بر آن، تفاوت ایشان با دیگر علما از منظر دکتر بیآزار مواردی مثل عمق علم حوزوی، نهایت کوشش در تحقیقات، آگاهی از روش دانشگاهی بود. دکتر بیآزار افزودند: مرحوم حجتی از نظر اخلاص و خدمت به اسلام از علمای تراز اول محسوب میشدند. ایشان عمر خود را صرف خدمت در راه خدا و آنچه نیاز اسلام است، کردند. در زمانی که مردم تشنه فهم قرآن بودند، اما اثری درخور برای رفع این نیاز نمییافتند، مرحوم حجتی و دکتر بیآزار ارتباط میان آیات قرآن و تفاوتها و شباهات آن را در تفسیر کاشف به رشته تحریر درآوردند. این اثر مورد توجه یکی از دانشمندان عرب، دکتر خالد توفیق قرار گرفت و وی روش آن را در کتاب المنهج الترابطی بررسی کرد. دکتر بیآزار شیرازی در ادامه سخنان خود مثالی از آیات نخستین سوره بقره را ذکر کردند که نشان میداد چطور کلمهای مثل «تقوی» با دیگر آیات قرآن در ارتباط است. این امر که برخی آیات قرآن، برخی دیگر را معنا میکند، مورد توجه علمای مصر و همچنین علامه طباطبایی در ایران قرار داشت و تفاسیری اینچنین منتشر شد و قرآن از مضرات تفاسیر فرقهای رها گردید.
سخنران بعد، دکتر معارف، استاد بازنشسته دانشکده الهیات بودند. ایشان فرمایشات خود را با تسلیت به حضار و خانواده ایشان که در مجلس حضور داشتند، شروع کردند. سپس مختصری از زندگینامه استاد یاد کردند. به باور استاد معارف، تربیت مرحوم حجتی اساساً حوزوی بود. همه اجداد ایشان از اعاظم حوزه بودند. تحصیل استاد مرحوم در بابل و تهران بود. دکتر معارف از اساتید مرحوم حجتی نام بردند، اساتیدی همچون ابوالقاسم گرجی، شهید مطهری، ابولحسن رفیعی قزوینی و ابوالحسن شعرانی. دکتر معارف در ادامه سخنان خود، به حیات دانشگاهی مرحوم حجتی پرداختند. ایشان علت ورود استاد مرحوم را به دانشگاه، معمایی برشمردند و حدس زدند این امر تحت تأثیر نگاه دانشگاهمحور استاد شهید مطهری رخ داده باشد. در ادامه، دکتر معارف، حضور هفتادساله مرحوم حجتی را در دو بُعد بررسی کردند: ۱) حیات حرفهای دانشگاهی شخصی ایشان: ایشان ۴۳ سال در دانشگاه تدریس کردند و در این مدت، با استفاده و آگاهی از همه مقررات و امکانات و هماهنگی تمام با سازکار دانشگاهی، مدارج ترقی را طی کردند تا در موقعیتی قرار گیرند که پژوهش را در حوزه کار خود را به بهترین وجه انجام دهند و همه افتخارات ممکن را نصیب خود نماید. ایشان چهره ماندگار علوم قرآن و حدیث شدند، اثر ایشان جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی را به دست آورد. مضافا استاد مرحوم افتخارات دیگری جز اینها کسب کردند. ۲) حیات دانشگاهی مرحوم حجتی در ارتباط با دیگران: الف) طراحی رشتههای علمی و سرفصلنویسی، ب) تربیت شاگردان بیشمار در مقاطع مختلف در دانشگاههای تهران و شهرستانها، ج) کمک به جذب شاگردان و رشد آنها در دانشگاه، د) انجام امورات و مسئولیتهای اداری و اجرایی، ه) انجام پژوهشهای متعدد با دو رویکرد نیازمحور و تقاضامحور.
بخش پایانی مراسم نیز به مداحی و ذکر مصیبت و روضهخوانی و دعا برای شادی روح آن مرحوم اختصاص داشت.