برگزاری نشست ظرفیت‌های سازمان دیانت و موسسات دینی در ترکیه

02 06 2025 12:49

News Code : 93852879

View Count : 2641

جلسه «آشنایی با ظرفیت‌های دانشگاه‌های خارج از کشور» با عنوان ظرفیت‌های سازمان دیانت و موسسات دینی در ترکیه با سخنرانی دکتر عادل بور، رایزن دینی سفارت ترکیه برگزار شد.

 

در آغاز دکتر یزدانی، ریاست محترم دانشکده الهیات و معارف اسلامی به مهمانان برنامه و خصوصا جناب آقای دکتر عادل بور خیر مقدم گفتند و از ایشان و همچنین جناب آقای دکتر ذوالفقار طلب، مشاور محترم امور بین الملل بابت حضور و برگزاری این برنامه تشکر کردند.زمینه‌های مشترک فرهنگی و دینی زیادی بین جامعه ترکیه و جامعه ایرانی وجود دارد. علاوه بر آن، زمینه‌های خوبی برای هم افزایی دینی میان متفکران ترکیه و متفکران ایرانی، مراکز علمی و آکادمیک دو کشور وجود دارد.
بهترین و مهمترین زمینه هم افزایی در کشورهای اسلامی، مباحث قرآنی است که می‌توان با دیپلماسی قرآنی زمینه هم افزایی دینی را تقویت کرد. خوشبختانه ما در فهم و تفسیر صحیح مباحث دینی، حل معضلات فرهنگی و اجتماعی در جوامع اسلامی دغدغه‌های مشترک داریم.
امروزه یکی از معضلات جهانی منازعات اجتماعی است که در قالب مناقشات سیاسی، فرهنگی، قومی، نژادی، جغرافیایی، دینی و ... ظهور پیدا می کند. انسان معاصر در جستجوی راهی برای داشتن جامعه‌ای آرام، صلح‌آمیز و بدون خشونت است. جهان اسلام هم در این زمینه از این معضلات مستثنا نیست.
قرآن دارای مبانی ارزشمندی برای صلح و تحقق جامعه عاری از خشونت است. اما متاسفانه این دکترین در بعضی از جوامع اسلامی بخاطر آگاهی‌های ضعیف از آموزه‌های اسلامی یا در اثر آموزش‌های غلط مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد. در چنین شرائطی، وظیفه روشنگری بر عهده نخبگان و روشنفکران است تا مردم  را برای فرهنگ صلح و برقرار جامعه عاری از خشونت هدایت کنند.
یکی از عوامل اصلی بدفهمی‌ها و تفسیرهای غلط از آموزه‌های اسلام، ظاهرگرایی، و عدم تعقل و خردورزی است. در نتیجهِ‌ی ظاهرگرایی و عدم تعقل در آموزه‌های دینی افراد دچار رویکرد انحصارگرایی دینی شده و فقط خودشان را برحق و اهل نجات دانسته و همه مذاهب دیگر را باطل و گمراه قلمداد می‌کنند.
در عصر ما که عصر انفجار اطلاعات است آموزش می‌تواند موثرترین عامل حل چالش‌های سیاسی و اجتماعی باشد. مسئله آموزش و ارتقا سطح آگاهی و توسعه فرهنگی آنقدر اهمیت دارد تا جایی که برخی صاحبنظران علوم اجتماعی می‌گویند بدون توسعه فرهنگی و اجتماعی توسعه اقتصادی امکان‌پذیر نخواهد بود. بنابراین ما دانشگاهیان بعنوان آگاه‌ترین قشر جامعه می‌توانیم در این مسئولیت پذیری اجتماعی ایفا نقش کنیم و من فکر می‌کنم این ایفا نقش می‌تواند با گفتگو، همفکری و هم افزایی با دانشگاهیان و روشنفکران دیگر کشورهای اسلامی پررنگتر بشود.

سپس جناب آقای دکتر ذوالفقار طلب به توضیح هدف برگزاری این برنامه و همچنین شخصیت و کارنامه دکتر عادل بور پرداختند.

در ادامه، دکتر بور سخنرانی خود را با ابراز تشکر بابت دعوت ایشان آغاز کردند.
ایشان در بخش اول به شرح سازمان دیانت ترکیه پرداختند و توضیحی درباره تاسیس و تاریخچه آن‌ ارائه دادند. این سازمان ادامه نهاد شیخ الاسلامی موجود در حکومت عثمانی است. وظیفه تعریف‌شده آن، انجام امور مربوط به ایمان، عبادت، اخلاق و انجام امورات مربوط به مؤسسات دینی و مساجد است. ریاست دیانت همیشه همگرایی بین جمعیت را وظیفه خود می‌دانسته و تکفیر را اساسا در دایره فکر ایشان جای نداشته و ندارد.
ایشان در ادامه ساختار سلسله‌مراتبی و ادارات و دوایر سازمان دیانت را توضیح دادند. همچنین در این مرکز، مفتیان اجتهاد جمعی انجام می‌دهند. به عنوان مثال، در همین راستا، در یکی از بخش‌های این مرکز، خطوط تلفنی «الو فتوا» دایر شده که مردم با این مرکز تماس می‌گیرند و مشکلات فقهی خود را مطرح می‌سازند. 
از دیگر اموری که سازمان دیانت در انجام آن نقش دارد، خدمات آموزشی دینی، جمع‌آوری زکات، تعلیم دینی کودکان ۴-۶ سال، انجام امور مربوط به اعزام به حج، وعظ دینی برای زندانیان، بیمارستان‌ها، خوابگاههای دانشجویی و... می‌توان نام برد.
همچنین جناب دکتر بور تعداد امامان، مفتیان، خطیبان، وعاظ، رایزن‌ها، مؤذن‌ها و معلمان قرآن را برشمردند.
ایشان در بخش دوم سخنرانی خود، نقش دین و  کارکرد آن برای جامعه را توضیح دادند. دکتر بور، دین اسلام را به رودخانه تشبیه کردند که در سرزمین‌های مختلف جاری شده، زمین‌های پیرامون را حاصل‌خیز کرده و موجب رشد سرزمین‌ها شده است. گاهی، مواد آلاینده نیز وارد این رودخانه شده که موجب تخریب می‌شود. به باور ایشان، عزت مسلمانان در پذیرفتن تکثر فرهنگی جوامع اسلامی است. 
در پایان سخنرانی، ایشان جایگاه دین را در میان شهروندان ترکیه توصیف کردند. بنابر فرمایشات ایشان، مردم ترکیه بسیار به اسلام احترام می‌گذارند. ایشان عموما حنفی هستند، برخی نیز به مذهب شافعی باور دارند. شیعیان جعفری و علوی‌ها در جامعه ترکیه حضور دارند. 
در انتهای جلسه، زمانی به طرح پرسش از سوی حاضرین و گفتگوی ایشان با دکتر بور اختصاص داده شد که لازم به ذکر است مباحث گوناگون و مهمی از سوی اساتید محترم و دانشجویان گرامی در این بخش مطرح گردید.